Vệ quốc quân làm lễ tuyên thệ “Quyết tử để bảo vệ Thủ đô".

Pháp tấn công tự vệ, tàn sát nhân dân ở phố Hàng Bún, Yên Ninh.

Quân Pháp khiêu khích ở Liên khu I

Quân Pháp khiêu khích, nổ súng ở các phố Hàng Lược, Hàng Đậu, Hàng Khoai, Hàng Than, Hàng Giấy, Đồng Xuân. Quân Pháp chiếm Nha Tài chính, Sở Giao thông công chính.

Pháp gửi tối hậu thư

Pháp hạ tối hậu thư đòi tước vũ khí tự vệ, chiếm Sở Công an Hà Nội, nắm quyền kiểm soát trật tự trong thành phố, hẹn trong 24 giờ nếu ta không chấp nhận thì chúng sẽ hành động. Chúng đã công khai đòi tước bỏ chủ quyền của ta, bắt ta phải đầu hàng ở Thủ đô và quyết tâm cướp nước ta một lần nữa.

Lễ tuyên thệ "Quyết tử bảo vệ Thủ đô"

UBND thành phố Hà Nội triệu tập các cán bộ tự vệ đến Tòa Thị chính nhận chỉ thị khẩn cấp. Cuộc họp kết thúc bằng lời tuyên thệ: - Nghiêm chỉnh sẵn sàng chờ lệnh của Chính phủ, của Hồ Chủ tịch. - Tự vệ thành sống chết với Thủ đô. Tại đình làng Mọc, đại biểu các đơn vị Vệ Quốc đoàn làm lễ tuyên thệ "Quyết tử bảo vệ Thủ đô". Tại Bắc Bộ phủ, Tiểu đoàn 101 làm lễ nhận danh hiệu "Đội quyết tử của Thủ đô".

Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến

Pháo đài Láng nổ những phát đạn đầu tiên

20 giờ 3 phút đêm 19/12/1946, công nhân nhà máy điện phá máy. Đèn điện trong thành phố phụt tắt. Đó là hiệu lệnh chiến đấu. Giờ cứu nước đã đến. Toàn thành cùng nổ súng! Từ pháo đài Láng, pháo binh ta bắn vào các vị trí ở trong thành và một số nơi khác. Các lực lượng Vệ quốc quân, Công an, Tự vệ đồng loạt tiến công các vị trí giặc theo kế hoạch đã phân công.

Trận Bắc Bộ phủ

Đêm 19-12-1946, một cánh quân Pháp từ trong thành, phối hợp với lực lượng đã ém sẵn ở Khách sạn Metropole đồng loạt tiến công vào Bắc Bộ phủ. Đợt tiến công thứ nhất, thực dân Pháp huy động khoảng 1 đại đội bộ binh, có xe tăng yểm trợ tiến công chính diện Bắc Bộ phủ. Quân ta từ các trận địa, vị trí ụ súng bảo vệ vòng ngoài, hỏa điểm trên tầng gác cao đã đánh trả quyết liệt, diệt hàng chục tên, địch buộc phải tháo chạy vào khách sạn. Đợt thứ hai, địch sử dụng 2 xe tăng hạ nòng pháo yểm trợ cho bộ binh xung phong, Đại đội trưởng Mộng Hùng chỉ huy tổ bom ba càng chiến đấu dũng cảm, 2 chiến sĩ dùng bom ba càng diệt 2 xe tăng địch và anh dũng hy sinh, bộ binh địch hoảng loạn tháo chạy, cuộc tiến công của địch không thành. Khoảng 8 giờ sáng ngày 20-12-1946, quân Pháp tiếp tục tiến công Bắc Bộ phủ. Trên các hướng địch tiến công, lực lượng vũ trang và nhân dân ta tích cực, dũng cảm chiến đấu, bẻ gãy nhiều đợt xung phong của địch, khoảng hơn một giờ sau, xe tăng địch húc đổ hàng rào sắt trước cổng Bắc Bộ phủ, bộ binh địch tràn vào. Trước tình thế bất lợi đó, Chính trị viên Lê Gia Đỉnh lệnh cho bộ đội rút theo đường hầm sang cụm chốt Bưu điện Bờ Hồ, địch tràn vào nhà Bắc Bộ phủ. Tại cụm chốt Bưu điện Bờ Hồ, bộ đội cùng với tự vệ công nhân tiến công địch liên tục, đến chiều tối buộc quân địch phải ngừng tiến công. Theo lệnh cấp trên, quân ta rút khỏi Bắc Bộ phủ về Liên khu 1, củng cố lực lượng tiếp tục chiến đấu. Sau một đêm, một ngày chiến đấu, dũng cảm, kiên cường, 45 cán bộ, chiến sĩ Đại đội 1 anh dũng hy sinh. Quân Pháp tuy chiếm được Bắc Bộ phủ, nhưng bị tổn thất lớn, gần 150 tên lính lê dương thiện chiến bị tiêu diệt, 4 xe tăng và xe bọc thép bị phá hủy.

Tập kích nhà ở của tướng Morlière

Thiếu tướng Morlière là Tư lệnh các lực lượng quân đội Pháp tại Bắc Bộ. Đêm 24 rạng sáng 25/12/1946, trận tập kích đánh khu dinh thự Morlière (71 Hàng Trống, nay là Trụ sở Báo Nhân dân) do Trung đội trưởng Anh Dũng chỉ huy đã diễn ra quyết liệt. 19 giờ 45, ta nổ súng phủ đầu, chiếm lĩnh trận địa đúng như dự kiến. Đạn trung liên nổ giòn giã bắn thẳng vào ụ súng của địch trước cổng nhà. Từ đường Lê Thái Tổ, các tổ vượt tường đột nhập vào sau nhà. Địch bị đánh bất ngờ cả phía trước và sau lưng, trở tay không kịp. Ta chiếm được tầng dưới nhà Morlière. Nhưng rồi từ hầm ngầm trong nhà, địch bắn ra chống trả. Cuộc chiến đấu ác liệt, không cân sức kéo dài đến quá nửa đêm. Địch tăng quân, cho hai xe tăng từ đường Tràng Thi lên Hàng Trống nhưng bị ta chặn đánh, phải lùi lại. Cùng lúc, trong nhà Morlière, được chi viện kịp thời, ta dùng xăng đốt hầm ngầm và cầu thang. Tuy không chiếm được tầng hai của căn nhà, nhưng ta đã thu được 4 tiểu liên và 3 khẩu súng trường.

Các trận đánh tại Liên khu II, III

Sau các trận đánh quyết liệt ở Hàng Bông, Hàng Gai, địch buộc phải ngừng tiến công vào Liên khu I để dốc sức đối phó với sức ép của quân và dân Liên khu II, Liên khu III. Nhiều trận chiến đấu ác liệt đã nổ ra tại Ô Chợ Dừa, phố Khâm Thiên, Hàng Bột, Kim Mã, Thụy Khuê, Ngọc Hà, Liễu Giai, Thanh Nhàn, Vĩnh Tuy khiến địch phải co cụm vào nội thành.

Thành lập Trung đoàn Liên khu I

Ngày 6/1/1947, chính thức thành lập Trung đoàn Liên khu phố 1, lấy Tiểu đoàn 101 Vệ quốc quân làm nòng cốt.

Thành lập Trung đoàn Thủ đô

Ngày 12/1/1947, Hội nghị quân sự toàn quốc lần thứ nhất đặt tên Trung đoàn Liên khu phố 1 là Trung đoàn Thủ đô.

Lễ tuyên thệ "Quyết tử"

Ngày 14/1/1947, Đội quyết tử của Trung đoàn Thủ đô được tổ chức và làm lễ tuyên thệ “Quyết tử” tại rạp Tố Như (nay là rạp Chuông Vàng) trước khi bước vào đợt chiến đấu mới.

Thỏa thuận ngừng bắn

Trong ngày 15/1/1947, hai bên thoả thuận ngừng bắn để giải quyết vấn đề thương binh, cho ngoại kiều và thường dân tản cư ra ngoài.

Chiến đấu ác liệt

Từ 15/1/1947, địch liên tiếp mở những trận tiến công mới trên con đường vòng cung Vĩnh Tuy, Ngã tư Trung Hiển, Ngã tư Vọng, Bạch Mai, Ngã tư Sở, ô Cầu Giấy,…

Trận nhà Xô-va

Mùng 2 Tết Đinh Hợi, ta đánh địch tại nhà Xô-Va (nay là Trường Tiểu học Nguyễn Huệ). Dưới sự chỉ huy của Tiểu đoàn phó Tiểu đoàn 103 (Trung đoàn Thủ đô) Vũ Lăng, quân ta đã anh dũng bẻ gãy nhiều đợt tấn công dữ dội của thực dân Pháp tại đây. Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Tổng chỉ huy Võ Nguyên Giáp điện khen đơn vị "Xứng đáng là đơn vị của Trung đoàn Thủ đô, của Vệ Quốc đoàn Việt Nam".

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư khen

Chủ tịch Hồ Chí minh gửi thư tuyên dương các chiến sĩ yêu quý Trung đoàn Thủ đô: "…Các em là đội cảm tử. Các em cảm tử để cho Tổ quốc quyết sinh. Các em là đại biểu cái tinh thần tự tôn tự lập của dân tộc ta mấy nghìn năm để lại, cái tinh thần quật cường đó đã kinh qua Hai Bà Trưng, Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung, Phan Đình Phùng, Hoàng Hoa Thám, truyền lại cho các em. Nay các em gan góc tiếp tục cái tinh thần bất diệt đó, để truyền lại cho nòi giống Việt Nam muôn đời về sau”

Máy bay Pháp ném bom

6/2/1947, với một lực lượng lớn bộ binh có thiết giáp, trọng pháo, máy bay yểm hộ, giặc Pháp mở một đợt tổng công kích vào Liên khu phố 1.

Chuẩn bị rút quân khỏi Hà Nội

14/2/1947, Quân ủy Trung ương hội ý cấp tốc, báo cáo, đền nghị lên Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Thường vụ Trung ương cho phép rút Trung đoàn Thủ đô ra ngoài sau khi đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bao vây và kìm chân địch.

Chủ tịch Hồ Chí Minh khen Trung đoàn Thủ đô

15/2/1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh và đồng chí Trường Chinh đồng ý để Trung đoàn rút ra ngoài nhưng phải tổ chức chu đáo, an toàn, bí mật. Hồ Chủ tịch chuyển tới cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn lời khen ngợi: “Các chú giam chân địch một tháng là thắng lợi. Đến nay, giữ Hà Nội được hai tháng là đại thắng lợi”.

Nhận lệnh rút lui

15/2/1947, các lực lượng trong Liên khu phố 1 được lệnh rút khỏi Hà Nội, trở về hậu phương, xây dựng lớn mạnh hơn nữa để kháng chiến lâu dài.

Họp bàn kế hoạch rút lui

17/2/1947, Đảng ủy Liên khu phố 1 rút ra ngoài theo con đường vượt sông Hồng giữa mùa nước cạn.

Rút quân

17/2/1947, Trung đoàn Thủ đô chia làm nhiều bộ phận rút quân, để lại một bộ phận hoạt động quấy rối nghi binh rút sau cùng.